Togo ƒe yame le nutome ɖesiaɖe me: tso atsiaƒu to va ɖo Savanes

Togo ƒe yame le nutome ɖesiaɖe me: tso atsiaƒu to va ɖo Savanes

Togo keke tso ƒuta va ɖo Sahel: tsidzaɣi eve le anyiehe, gake dziehe, le Kara kple Dapaong ƒe nutome, kpɔa ɖeka ko, si dzea egɔme emegbe, eye ɣeyiɣi ƒuƒui didi aɖe si me harmattan ƒona la kplɔa eɖo.

Dukɔ si mekeke o, yame vovovowo

Dukɔa didi kilometre alafa geɖe gake mekeke o, eyata eto yame ƒomevi vovovowo me. Tso Région Maritime kple Plateaux va ɖo Savanes la, tsidzadza ƒe agbɔsɔsɔ, ɣeyiɣi ƒuƒui ƒe didime kple gbewo kple atiwo trɔna ŋutɔ.

Tsidzaɣi eve le anyiehe

Le Région Maritime kple Plateaux ƒe anyiehe la, tsidzaɣi gã aɖe le printemps kple été ƒe gɔmedzedze me, eye tsidzaɣi sue aɖe kplɔe ɖo le automne me. Na fiadu la ɖeɖe la, míaƒe axa yame le Lomé ɖe kɔƒe siwo me tsi ɖɔna kple gbesiagbe agbenɔnɔ me.

Tsidzaɣi ɖeka ko le dziehe

Le Kara, Région Centrale kple Savanes la, tsi dzana le tsidzaɣi ɖeka me zi geɖe, tso printemps ƒe nuwuwu va ɖo automne ƒe gɔmedzedze. Ƒea ƒe akpa susɔa nye ƒuƒui, eye dzo xɔna ŋutɔ hafi tsidzadza gbãtɔwo naɖo.

Plateaux: vuvɔ vie kple avewo

Le Kpalimé kple Atakpamé ƒe nutome la, towo kple avewo naa tsi le yame wu eye zãwo fana vie. Agou to, si nye teƒe si kɔ wu le dukɔa me, hea tozɔlawo kple ame siwo lɔ̃a cascade wo, vevietɔ le tsidzadza megbe ne tsi sina geɖe.

Harmattan sẽna wu le Dapaong gbɔ

Ya ƒuƒui si me ʋuʋudedi le si tso dziehe-ɣedzeƒe la ƒona vevietɔ tso décembre va ɖo février. Esẽna ŋutɔ le Savanes: womekpɔa nu didiƒe o, nuyiwo ƒena eye zãwo fana. Lãmesẽ ŋuti dziɖuɖuwo léa ŋku ɖe méningite ŋu le afima, si nye dɔ si dzena le Sahel ƒe ɣeyiɣi ƒuƒui me.

Agbledede ƒe ɣeyiɣiwo kple tsidzadza

Bli, sorgho alo coton ƒe nukuƒaƒa nɔ te ɖe tsidzadza ƒe vava dzi tẽ. Ne tsi tsi megbe alo tsi medza le ɣeyiɣi aɖewo me o la, nukuxaxa ɖi eye asiwo ƒe asi dzina; míaƒe axa si ku ɖe nuɖuɖuwo ƒe asi le Togo ŋu ɖe esia me.

Tɔsisiwo yɔyɔ kple tsiɖɔɖɔ le nutomewo me

Nyananawo ku ɖe anyiehe ŋu vevietɔ, gake Mono ƒe tɔsisi nutome kple dziehe ƒe teƒe aɖewo hã kpɔa tsiyɔyɔ ne tsi sesẽ dza. Anyigba mɔwo zua mɔ siwo dzi womate ŋu ato o, eye kɔƒe aɖewo nɔa ɖeka ŋkeke geɖe.

Mɔ gãwo le tsidzaɣi me

Nationale 1, si ɖe mɔ tso Lomé va ɖo Cinkassé la, gakpɔtɔ nye mɔ vevitɔ, gake eƒe akpa aɖewo gblẽna le tsidzaɣi me. Nukɔlawo kple mɔzɔla siwo yina Sokodé, Kara alo Dapaong la ɖoa ɣeyiɣi didi wu ɖi eye wokpɔa mɔ suewo ƒe nɔnɔme do ŋgɔ.

Ɣekaɣie nyo be woazɔ le dukɔa me?

Ɣeyiɣi ƒuƒui si tso novembre va ɖo mars ye ame geɖe tiana na tsaɖiɖi blibo, tso ƒuta va ɖo Koutammakou ƒe nutome. Routard ɖe axa aɖe tso ɣeyiɣi nyuitɔ ŋu; míaƒe axa mɔzɔzɔ ƒe ɖoɖowɔwɔ le Togo kpe ɖe aɖaŋuɖoɖo siawo ŋu.

Dzoxɔxɔ hafi tsi naɖo le dziehe

Kɔsiɖa siwo do ŋgɔ na tsidzadza gbãtɔwo ye sesẽna wu le Savanes kple Région Centrale. Afima nɔlawo trɔa woƒe dɔwɔɣiwo: wowɔa dɔ le ŋdi kanya eye wodzudzɔa ɖe eme le ŋdɔ ɣeyiɣi si dzo xɔ wu; esia nyo na amedzrowo hã.

Tɔtrɔwo tso ƒe ɖeka me va bubu me

Ŋkeke siwo dzi ɣeyiɣiwo dzea egɔme kple wuna enu la meli ke o. Le ƒe aɖewo me la, tsi dzana kaba, eye le bubuwo me la etsina megbe, si tsɔa dzimaɖitsitsi naa agbledelawo. Enyo be nàlé ŋku ɖe nyagblɔɖiwo ŋu boŋ wu be nàzã ɣeyiɣikɔntaxle si metrɔna o.

Afikae yame ŋuti nyatakakawo tsona le nutomewo me?

Kɔƒewo ƒe radiowo, siwo ame geɖe sena le préfecturewo me la, kakaa yame ŋuti nyanana kple aɖaŋuɖoɖo ne yame gbegblẽ gbɔna. Dukɔa ƒe nyadzɔdzɔ siwo dziɖuɖu ƒe television ɖena la ƒoa nu tso nutome atɔ̃awo katã ŋu eye woɖea tsidzadza sesẽwo fiana.

Mɔzɔzɔ ƒe ɖoɖowɔwɔ le yame ƒe nɔnɔme nu

  1. Ŋlɔ nutome siwo me nàto: ƒuta, Plateaux kple dziehe ƒe tsidzaɣiwo mesɔ o.
  2. Kpɔ ɣeyiɣi si me nutome ɖesiaɖe le fifia kple nyanana siwo dukɔa ƒe nyadzɔdzɔgbalẽwo ɖe.
  3. Trɔ wò mɔ: tia mɔ siwo dzi wotsɔ goudron ɖo le tsidzaɣi me eye nàƒo asa na mɔ suewo le tsidzadza sesẽ megbe.
  4. Tsɔ nu siwo axe mɔ na ʋuʋudedi ɖe asi na harmattan le dziehe, kple tsidzadzawu na anyiehe.
  5. Ɖo ŋkeke bubuwo ɖe vo, vevietɔ ne èle Kara alo Dapaong eye ele be nàdo yameʋu le Lomé.

Yame ƒe gazazã le tsaɖiɖi me

NuNutome si wòku ɖoGa ƒe agbɔsɔsɔ
Du dome mɔzɔzɔ si yame na wòdidiLomé–Cinkassé mɔetrɔna
Dzeƒe bubu ne mɔ tsoPlateaux, Centrale, Kara, Savanesetrɔna
Tsidzadza kple ʋuʋudedi ŋuti dɔwɔnuwoAnyiehe kple dziehe le ɣeyiɣia nuetrɔna
Asrã ƒe xexeɖemɔDukɔa katãle dɔyɔla ƒe atikeŋlɔgbalẽ nu

Nu siwo nàdzra ɖo hafi nàyi nutomewo me

  • Dzesidegbalẽ alo passeport, siwo wokpɔna le mɔxeƒewo
  • Carnet de vaccination si le eƒe ɣeyiɣi me
  • Asrã ƒe atike ƒe atikeŋlɔgbalẽ
  • Carte routière alo application si wɔa dɔ internet manɔmee
  • Dzeƒe ɖesiaɖe ƒe nyatakakawo le mɔzɔzɔa me
  • Mɔzɔzɔ ƒe asuransi na amedzro siwo tso dzronyigba dzi
Nu siwo gblẽa mɔzɔzɔ
  • Lomé ƒe tsidzaɣi ƒe ɣeyiɣiwo zazã le dziehe: le Kara alo Dapaong la, tsidzaɣi vana emegbe eye wòyina edzi ɖekae didi wu.
  • Latérite mɔ dzi yiyi kpata le tsidzadza sesẽ megbe, afi si ʋuwo tsina ba me eye wolalana kpekpeɖeŋu gaƒoƒo geɖe ɣeaɖewoɣi.
  • Harmattan ŋu bubu le Savanes, si naa tsi vɔna le ŋutilã me, ʋu dona le ŋɔti me eye gbɔgbɔɖeɖe sesẽna na ame siwo ŋutilã gbɔdzɔ.
  • Tsaɖiɖi tsɔtsɔ na mɔzɔzɔhabɔbɔ alakpa si nèdo go le social media dzi, si bia ŋgɔxexe to mobile money dzi eye wòbu emegbe.

Togo ƒe yame: nyabiase siwo wobiana mí

Nu ka tae tsidzaɣi eve le anyiehe?

Togo ƒe anyiehe, abe Golfe de Guinée ƒe ƒuta ene, kpɔa tropiki ƒe tsidzadza ƒe nutome si yia dziehe eye wògbɔna anyiehe zi eve le ƒe ɖeka me. Dziehe si didi la kpɔa eƒe totoyiyi ɖeka didi ko, eyata tsidzaɣi ɖeka koe le afima.

Afikae dzo xɔna wu le Togo?

Savanes kple Région Centrale kpɔa dzoxɔxɔ sesẽtɔ, vevietɔ hafi tsidzadza naɖo. Atsiaƒu ƒe ya naa ƒuta faa vie, eye Plateaux ƒe towo le Kpalimé ƒe nutome la gakpɔtɔ nyo na agbenɔnɔ wu.

Nutome kae nàyi le tsidzaɣi me?

Plateaux dzena ŋutɔ ne cascade wo le sisim sesĩe eye gbewo le damadama. Ehiã ko be nàlɔ̃ ɖe mɔ siwo sesẽ wu dzi eye nàdi afima nɔla aɖe be wòakplɔ wò ayi cascade wo alo Agou to dzi.

Ɖe yame ƒe tɔtrɔ le dzedzem?

Agbledelawo kple nɔlawo ƒo nu tso tsidzadza si meli ke o, tsidzadza sesẽwo kple ƒuta ƒe gbagbã si dzi ɖe edzi le Lomé gbɔ ŋu. Xexlẽme vavãwo le dukɔa ƒe yame kple nutome ŋuti dɔwɔƒewo si; kpɔ wo hafi nàtso nya me.

Nyatakakaƒe ŋutɔwo kple liens